روز دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۴، نشست تخصصی «ظرفیتهای پژوهشی سایت کارزار» به میزبانی کافه کارزار، رضا رضوی، پژوهشگر حوزه جامعه مدنی دیجیتال، نتایج مطالعه خود در خصوص تعامل میان کارزارهای آنلاین و فرآیندهای سیاستگذاری در کشور را ارائه داد. این پژوهش، با تمرکز بر مطالعه موردی یکی از بزرگترین کارزارهای جمعآوری امضا، به تحلیل علمی این پدیده پرداخت و در نهایت، چارچوبی برای توسعه یک رابطه سازندهتر میان افکار عمومی و ساختارهای اجرایی پیشنهاد کرد.
تمدید نیوز؛ تهران – در عصر دیجیتال، این پرسش که «آیا یک کلیک میتواند در فرآیندهای کلان تأثیرگذار باشد؟» به یکی از دغدغههای اصلی فعالان مدنی و پژوهشگران اجتماعی تبدیل شده است. پژوهش ارائه شده توسط رضا رضوی در نشست تخصصی سایت کارزار، تلاشی علمی برای پاسخ به همین سوال در بستر ایران بود. این مطالعه، به جای ارائه یک پاسخ ساده مثبت یا منفی، به کالبدشکافی پیچیدگیهای تعامل میان یکی از بزرگترین کارزارهای آنلاین کشور با ساختارهای تصمیمگیری پرداخت.
رضوی در این نشست توضیح داد که هدف اصلی پژوهش، درک «منطق بازی» و قواعدی است که بر این رابطه حاکم است. بر اساس یافتههای این تحقیق، دو نوع نگاه یا منطق متفاوت در این مواجهه قابل شناسایی است. از یک سو، کنشگران مدنی با بهرهگیری از سرمایه اجتماعی و ابزارهای دیجیتال، به دنبال ایجاد یک صدای جمعی قدرتمند برای بازتاب دادن دغدغههای بخشی از جامعه هستند. استراتژی آنها عمدتاً بر آگاهیبخشی عمومی و نمایش گستردگی یک مطالبه متمرکز است.
از سوی دیگر، ساختارهای سیاستگذاری و اجرایی، این مطالبات عمومی را از منظر ملاحظات اجرایی و اولویتهای کلان خود مورد بررسی قرار میدهند. در این فرآیند، یک مطالبه عمومی وارد فرآیندهای کارشناسی و اداری میشود تا در چارچوبهای موجود ارزیابی گردد. این تفاوت در «زبان» و «سازوکار» میان جامعه مدنی و نهادهای اجرایی، گاهی منجر به ایجاد فاصله میان انتظارات عمومی و خروجیهای عملی میشود.
با این حال، این پژوهشگر تأکید کرد که ارزش چنین حرکتهای مدنی را نباید صرفاً با نتیجه نهایی آن سنجید. به گفته رضوی، این کارزارها دستاوردهای مهم و پایداری دارند؛ از جمله نقش کلیدی آنها در عمومیسازی مباحث تخصصی و تبدیل آنها به یک دغدغه اجتماعی. علاوه بر این، چنین اقداماتی به تقویت حس همبستگی اجتماعی و ارتقای فرهنگ گفتگو و پیگیری مطالبات مدنی در جامعه کمک شایانی میکنند.
در بخش پایانی، رضوی بر اساس تحلیل خود، یک نقشه راه برای حرکت به سوی الگوی «حکمرانی تعاملی» پیشنهاد داد. او توضیح داد که کلید اصلی، ایجاد یک «ترجمه» بهتر میان این دو دنیاست. این پژوهش پیشنهاد میکند که با نگاه به ظرفیتهای مدنی آنلاین به عنوان یک فرصت ارزشمند برای درک دقیقتر دغدغههای عمومی، میتوان سازوکارهای مشخص و شفافی برای تعامل تعریف کرد. همچنین، تقویت نهادهای واسط که قادرند زبان جامعه و ملاحظات اجرایی را به یکدیگر نزدیک کنند، میتواند به شکلگیری یک رابطه سازندهتر، عمیقتر و کارآمدتر میان شهروندان و نظام سیاستگذاری کشور منجر شود.
